HAİKU

Seninki kaç santim? - Greenpeace

2010-11-13T00:34:00.000-08:00

Seninki kaç santim? - Greenpeace

toiku'dan haikular - 6

2010-11-06T16:08:00.000-07:00

tebbessüm eder...
--kimsesiz kör karanlık
sokaklarda,

--------------

siftah

2010-03-28T12:23:00.000-07:00

burnumda tüter

çocukluk anıları--

elma şekeri

elinde elma

olmak ya da olmamak--

günaha davet

yıldız tozu

gözündeki pırıltı--

aşka müptela

ayş

toiku'dan haiku'lar - 4

2010-03-27T16:30:00.000-07:00

yasemin kokar

masallar bittiğin de-

....bir çocuk ağlar

----

kör karanlık mı?

titreyen sesin çığlığı...

sahi neydi o ?

----

''kimsin ?'' dedi

kimse yoktu kapıda

''kimim ben?'' dedi

----

herhangi bir saat

seni beklemiyor olsam

--ağlamazdım !

----

sessiz uyurken

saçlarını okşardı

parmak uçlarım

toiku'dan haiku'lar -3

2008-01-27T09:44:00.000-08:00

yorulmaz mı hiç..?
ay, güneş gören.. yüzü--
döner yine hep..!
---------------
agırlığınca
yüklü hazır gözyaşı
rüzgardan korkar
---------------
sokak ve lamba
bir kadın ve bir erkek
ve bir kelebek
----------------
damla dolunca,!
-yatağına uzanır..
akarsu olur---
----------------
--sokak lambası,
her gece yalnız kalır
sessiz ve aydınlık---

Funda Ergenekon Günay

2008-01-01T14:30:00.000-08:00

hiç bir zaman da..
olmamış olmayacak
yaşamlardan ol..

toiku'dan haiku'lar -2

2007-12-31T03:41:00.000-08:00

kutlayamaz mı --!
yaşama sevincini
hiç bir kelebek..?
-----
öğrenemedik
--bir kelaynak kuşunda..
sadık olmayı..!
-----
Kör karanlık mı..
gündüzün varlığını
öğretti bize-?
-----
özgürlüğe mi..!
yürüyor madenciler
toprak altında--?
-----
vaktinden önce
aç ve susuz bir gece..
afrika ölür

Özlü Sözler

2007-12-14T13:27:00.000-08:00

İnsan her gün biraz müzik dinlemeli, biraz şiir okumalı, güzel bir resim görmelidir ki, dünyevî kaygılar Tanrı'nın insan ruhuna aşıladığı güzel duygusunu silip yok etmesin.
Goethe

Bütün sabah bir şiirimin baskı provası üstünde çalıştım ve bir virgülü attım; öğleden sonra virgülü geri koydum.
Oscar Wilde

Şiirde para yoktur, ama parada da şiir yoktur.
Robert Graves

Şiirin duyarlıklarından soylu tatlar alabilen kişi, gerçek bir şairdir; ömrü boyunca bir tek dize yazmamış olsa da.
George Sand

Şair, hep doğru söyleyen bir yalancıdır.
Jean Cocteau

Gerçek bir şair şairane olmaya kalkışmaz, tıpkı bir bahçıvanın güllerine koku vermeye kalkışmayacağı gibi.
Jean Cocteau

Haiku Kitapları

2007-12-14T12:52:00.000-08:00

Haiku - Başo

Bu cilt, derleyicisi açısından, temelde, öncelikle Başo'ya, sonra da öteki haiku ustalarına bir yazınsal şükran ifadesidir. Bu Giriş de, yalnızca, cilt içinde verilen çevrilerin Türkçe okuyunca daha iyi okunabilmesine yöneliktir. Bir 'araştırma ' ya da 'inceleme' değildir. Bu satırların yazarı, ne Japonca bilmektedir ne de haiku uzmanı sayılabilir; burada yaptığı, sadece, kendi anlama çabası sırasında öğrendiğini sandıklarını, çevirilerini okuyacak olanlara aktarmaktadır.
(Kitabın Giriş Yazısı)

Çeviren: Oruç Aruoba
159 sayfa, Ciltsiz. hamur, ISBN: 975-434-199-0; Boyut: 15cm x 20cm; Baskı Tarihi: 1998
Özgün Dili: İtalyanca
-------------------------
Haiku Kuşu

Haiku Kuşu, Japon şiir geleneğini yansıtan yükte hafif / pahada ağır 99 Haiku dan oluşuyor.
Yükte hafif , çünkü 3 dizelik ve 5+7+5=17 hecelik bir şiir formu ile kaleme alınmış kısacık şiirler bunlar... Kısa, fakat her biri bağımsız, içtenlikli ve yoğun içerikli pahada ağır bir şiirler toplamı!
Yonca Aşçı, şair Ahmet Necdet in bu kısa şiirlerini özenle ve sevinç duyarak, birbirinden güzel 54 tematik resimle süsledi.
Böylece yapıt, yılın dört mevsimini şiirle kuşatan görsel bir şölene dönüşmüş oldu.
Büyükler kadar küçük okuyucuların da değişik tatlar alacağı benzersiz bir şiir kitabı Haiku Kuşu

Yazan: Ahmet NECDET
79 sayfa, Sert Kapak, ISBN: 975636318-5; Boyut: 12cm x 17cm; Baskı Tarihi: 2004
Özgün Dili: Türkçe
-------------------------
Ne Ki Hiç (Haikular)

Japon edebiyatına özgü bir şiir turu olan haiku`yu şöyle betimliyor şair: 'Anlık bir anlam; gözüküp geçiveren bir görünüm - göze çarpıveren bir kavrama - daracık kavrama aralığından görülüveren kocaman dünya... Geçiciliğin kalıcılığı - kalıcı bir geçicilik...'

Yazar: Oruç Aruoba
144 sayfa, Karton, 3. Hamur, ISBN:975434177x;
Özgün Dili: Türkçe
-------------------------
Sessizliğin Bekçisi

"Sessizliğin Bekçisi" genç şair Kadir Aydemir'in ilk şiir kitabı. Kitap haikulardan oluşuyor ve kitapta yer alan otuzbeş haikuya Ressam İbrahim Çiftçioğlu da Lavi tekniğiyle ürettiği resimlerle eşlik ediyor.

Uçuşup duruyor kelebek
Akşam oldu
Vaktim az.

Yazan: Kadir Aydemir
79 sayfa, Karton Kapak, 3. Hamur, ISBN: 9758059793; Boyut: 13,5x19,5 cm; Baskı Tarihi: 2002
Özgün Dili: Türkçe
-------------------------
Milenyum Haikuları

Zamanın
beşik olduğunu
Çakılmı söyledi ?
(Arka Kapak)

Yazan: İhsan Üren
46 sayfa, Ciltsiz, 2. Hamur, ISBN: 9759730357; Boyut: 12x20 cm; Baskı Tarihi: 2002
Özgün Dili: Türkçe
-------------------------
Ne /Otuz Altı Tanzaku

Karışık Çocukluk Anıları Üzerinedir
Yumulur sol gözüm güneş'le - çocukluğum
geri gelir.
Binlerce pırıltıyla
gelir Güneş Deniz'den gözüme.
(Kitabın İçinden)

Yazar: Oruç Aruoba
18 sayfa, Ciltsiz. 1.hamur Boyut: 10.5 cm x 20 cm; Baskı Tarihi: 1998
Özgün Dili: Türkçe
-------------------------
Ve Ansızın Güneş ''Haiku''

Çoğaltan, ve azaltan kendini, ay... gece soluğu. Bulutta kumru, yüreği karlı dağlar- ayın söz, düş. Ağaçta kuş, yorgunluğa düşer; ölüm uyanır. Uyuyor çocuk, asma kütüğünde yılan- ve düş sokulgan... (Kitabın İçinden)

Yazar: M.Kansu
30 sayfa, Ciltsiz. 1.hamur Boyut: 25cm x 11cm; Baskı Tarihi: 1999
Özgün Dili: Türkçe

Turgay Uçeren'in Haiku Yorumu

2007-12-14T12:48:00.000-08:00

‘’Haiku, okura sunulan bir goncadır: goncanın güle soyunması ve katmer katmer açması okura bağlıdır’’

Turgay Uçeren

Sekiz Haiku - Kadir Aydemir

2007-12-14T02:26:00.000-08:00

I
Bir kertenkele,
Kuyruksuz ve uyuşuk
...Kıvrılıyor, su...

II
Yaprak düşüyor,
Kalbimi tutuyorum
Eylül, bir kadın?

III
Yüzümde
Sokaklar
Veremediğim papatyalar gibi...

IV
Bu ne gürültü
Tırtıllar, kuşlar
Düşünüyoruz.

V
Yoruyor
Düşünmek
Kayan yıldızın adını.

VI
Göğe eğilmiş
Dilenciler
Uyuşan ağaçlarla

VII
Ardımda kayalar
Dağın
Sert omuzları.

VIII
Çizgiler, diyor ırmak
Rüzgarın alnıma
Bıraktığı tuğra

Yazar : Kadir Aydemir

Haiku Tarihçesi -1

2007-12-14T02:23:00.000-08:00

Haiku, Japon yazınında geliştirilmiş bir deyiş/yazış biçimidir- dünya yazının da bilinen en kısa metin biçimi…

Uzmanları, Batı yazınındaki metin biçimleriyle (aforizma, epigram vb.) karşılaştırılmasına karşı çıkarlar; Doğu yazınının yakın sayılabilecek biçimleri (rubai, beyit, kitabe vb.) ise, ‘kısalık’ öğesi dışında, açık şiirsel özellikleriyle haiku’dan farklıdır. Haiku, ne ‘nazım’ ne de ‘nesir’dir – daha doğrusu, böylesi bir ayrıma izin vermeyen bir nitelik taşır: “düzyazı şiir” kavramıyla (belki de yapay olarak ayrılmış) iki alanı birleştirebilsek de, bu kez, ‘şiirsellik’ de ‘düzyazı’ olma da, yanlış anlaşılmış olur. Şöyle diyebiliriz: haiku, şiir özellikleri taşıyan bir düzyazı; düzyazı özellikleriyle yazılmış bir şiir biçimidir.

Eski havuz ya
Kurbağa atlayıverir
Suyun sesine
(*)

Haiku, on yedi ‘nefes’ (hece) içeren üç soluk (dize)den oluşur; bu anlamda, onu bir bent olarak görmek de doğru değildir, çünkü, zaten tek bir ‘bent’tir – başka bir şey yazılamayacağına göre, ‘ötekileri’nden ayırdedilebilecek bir ‘birim’ değildir; kendisi, kendi içinde bir bütündür. Bazı yorumculara göreyse aslında tek bir soluktur: Japonca’da tek bir seferde dilegetirilebilecek en küçük anlam bütünü –ileti toplamı-dır. Bu yorum, dilbilgisel ve tarihsel olarak ne kadar yerinde, bilmiyorum; ancak, önemli bir özellik, haikunun tek bir dilegeliş olmasına karşın, hep üç ‘dize’ olarak söylenmesi ve yazılması; dahası, bu dizelerin ‘uzunluk’larının da belirgin olması (5-7-5 hece), dize ayrımının önemli olduğunu belirtiyor.

Tarihsel gelişimi açısından da bu önem taşıyor:
Haiku, Japon yazınında oluşmuş bir dizi geleneğin, bir kurucu/yolaçıcının ustanın (Başo'nun) yapıtında birleşmesi sonucu ortaya çıkmıştır.

İlk gelenek, tanka geleneğidir.: Bilinebilen en eskibiçimlerinden başlayarak, Japon şiiri 5-7-5-7-5-7... ölçüsünü uzun şiirlerde 'melodi' olarak kullanırmış; sonradan, bu 'ses'i iki kez verdikten sonra 'kesen' tanka (kısa şiir) ortaya çıkmış. Yazılı olarak aktarılmış ilk biçimleri VIII. yüzyıla kadar geri giden bu gelenek içinde, 31 hecelik 5-7-5-7-7... ölçülü dizelerden oluşan bent geliştirilmiş. Bir örnek, Surugamaro'dan (ölm. 776; JU.238):

Sis iniyor
Kasuga köyünün
eriklerine -
keşke dağıtmasa
eserek dağrüzgarı

Görülebileceği gibi, belirgin olarak iki peşpeşe bütünlük (5-7-5/7-7) oluşturan tanka, zamanla, ouşan başka bir gelenekle, ayrışmış; waka (yanıt-şiir) biçiminde, karşılıklı olarak ('atışma' içinde) ilk bent (hokku) ile sonraki bent (matsuku) ayrı ayrı şairlerce söylenmeye başlamış. Bir örnek, X. yüzyıldan; Mitsune ile Tsurayuki adlı şairlerden (Y.10):

Dağ serinliğinde
gıcırdayan kürek sesi
nasıl oluyor da [var]?..

Olgun meyveler var ya-
sürtünüyor dallara

Okuyama ni
fune kogu oto no
kikuyuru wa

nareru konomi ya
umi wataru ramu

Buradan, bu geleneklerin doğal uzantısı olan renga (zincirleme şiir) doğmuş (XII - XIII. yüzyıllar).

*** Oruç Aruoba'nun derlediği BAŞO HAIKU (Varlık Yayınları) kitabının önsözünden alınmıştır.
Kaynak : mevsimsiz.com

Yelda Karataş Haiku’nun Nobel’i Sayılan Büyük Ödülü Aldı

2007-12-13T04:19:00.001-08:00

Şair Yelda Karataş, Japonya’da Haiku alanında ulusal ve uluslararası çapta her yıl düzenlenen ve Haiku’nun Nobel’i sayılan Uluslararası 10. Mainichi Haiku Yarışması’nda Büyük Ödülü aldı.

Yelda Karataş’ın Ödül Kazanan Haikusu

İngilizcesi:

closer now to death
the blossom heavy lime tree
my childhood lingers

Türkçesi:

ölüme ne kadar yakın
unutulmaz çocukluğumun
ağır çiçekli ıhlamur ağacı

Ne ki Hiç - Haiku'lar -Oruç Aruoba

2007-12-13T04:14:00.000-08:00

Sen mezarım olsaydın
mışıl mışıl uyurdum
içinde.
-
Aceleyle gelip geçer Martı
oysa
biryere gitmez.
-
Yavaş rüzgârı
altına alıp
denize gitti Martı
-
Lodos geldi--
belirsiz:
hangisi Yaprak, hangisi Yağmur...
-
Yeşil pencereler
sarı pencereler --
benimki, beyaz...
-
Seni sevdiğimden başka
hiçbir şeyden
emin değilim--

toraman - oruç aruoba

2007-12-13T03:46:00.000-08:00

Toraman'dır ya
haikulaşılsın ister
kış başlamışken

Oruç Aruoba

bu güzel şiir için teşekkür ediyorum. Çok güzel bir hediye benim için.

Haiku Nedir ?

2007-12-13T03:45:00.000-08:00

Haiku bir görme biçimidir. Dünyayı sözcüklerle görebilmenin biçimi. Sözcüklerle bu görülenin resmedilmesidir haiku. Ama süslü sözcüklere ihtiyaç duymaz, akıp giden doğanın içindeki yalınlığın şaşırtıcılığıdır haiku’yu konuşturan. İlkel komünal gelenekli Japon toplumunun içinden çıkmıştır yani doğadan henüz uzaklaşmamış, bir toplumun söyleyiş biçimi. Tek nefeste söyleyebilecekleri söyler haiku, hareket halindeki bir anın hareketli resmi, sözcüklerle resmedilmiş yalın bir andır.

Eski havuz ya
Kurbağa atlayıverir
Suyun sesine
(*)

Yalın bir anın öncesini ve sonrasını tek bir sözcükten resimde dile getirir haiku, suya atlayacak olan kurbağa ile atladıktan sonraki andaki kurbağayı aynı solukta birleştirir yani sözcüklerle hareketli bir anı resmeder. Eski havuzun kenarında duran kurbağa birden suya atlar ve bizim görüp görebildiğimiz atlayışı kurbağanın ve duyup duyabildiğimiz suyun sesi.

Tek bir solukta dile getirilebilecek en kısa ama en derin anlamı içerir haiku. Haiku bizim şaşıran yanlarımızı törpüleyen yaşama karşı nükteli bir tehdittir. Haiku bizi o anda fark edilen, yalınlığın içerisindeki çelişkiyi ya da benzerliği ya da bize unutturulan ayrıntıları görmesiyle, olağanlaşmaya meyilli beyinlerimize hınzırca bir çimdik atar. Yani nüktelidir haiku, sanki daima yaşamın içinde ölüme yer arar. Yani değişeni, değişmesi gerekeni çok yalın sözcüklerle, çok bildiğimiz anlamlarla yapar ama unuttuklarımız birden karşımıza çıkarabilir.

Vazonun içindeki
Kır çiçeklerine
Gelmedi bahar

Haiku doğadan bakmaktır. Haiku, doğanın tarafını tutmaktır. İnsan Toplumunun; doğa ile olan dengesinin, eşdeğerliliğinin; azgınlaşmış bir üretim ile evrensel ölçülerde bozulduğu çağımızda hiçbirimiz doğanın gözünden bakmayı başaramıyoruz. Ve tanrılaştırılmış teknik üretici güce, paradan seccadelerde tapınırken, sıyrılıp da kendimizden kendimizi göremiyoruz. İşte bizim yapmak istediğimiz Haiku, doğadan bakarak, doğanın öz çocuğu olan insanın nasıl kendinden ve komün geleneklerinden uzaklaştığını ve bize olağan diye yutturulan her olayın olağan olmadığını nükteli bir söyleyişle, doğanın yalınlığı ve gerçekliği içerisinden bakarak hatırlatan haikudur.

Yaralı bir serçe
Üzerinde toprağın-
Filistinli çocuk

Olaylara olan tepkilerimiz yazmak yerine, iyi bir haiku’da tepkilerimize yol açan (neden olan) şeyleri yazarız. Bu yolla okuyucu bizim hissettiğimiz duygunun aynısını biz duygularımızı anlatmamış olsak da yaşar.

İyi bir haikunun iki öğesi ilk bakışta ilişkisiz gibi gözükebilir. Fakat okuyucu üzerinde yeterince durursa bir yankılanma farkedecektir. İki unsur arasındaki ilişki farkedildiğinde işte bu denilen bir an yada bir kıvılcım hissedilir. Bir haiku yazarının görevi bu kıvılcımı şiirin içermesini sağlamaktadır.

Alacakaranlık -
Geceyi çağıran
Kargalar

(*) Matsuo Basho'nun ünlü Haiku'su...
Diğer örnekler bana aittir...

Anıl ENGİN
Kaynak : mevsimsiz.com

toiku'dan haiku'lar -1

2007-12-13T03:32:00.000-08:00

küçücük tekne
yıpranmış mavi rengi
belliki yorgun

beyaz kırlangıç..
çatı katında bekler.
kanadı kırık.!

sevimli balık..
denizden ayrılınca
o vakit ölür.!

yankısı kalır.!
gece karanlığında-
denizin sesi..

sesinde saklı
Sonbaharın gelişi
göçmen kuşların

misafir gelmiş-
nehirlere ulaşan.-
kar taneleri..

küçük kedicik
gözleri camdan öte
ne düşünüyor..?

Deniz çok uzak
Sararmış yaprak kadar
ve yapa yalnız

sabırla bekler
beyaz gelinlik altında
üşüyen nergiz

Yazan: tora toraman